BÔNG ĐIỆP VÀNG!

Sân trường buổi sáng thật tinh khôi. Tiếng chim hót nghe vui tai trên ngọn cây gừa. Tiết trời mùa thu thật êm ả, dịu dàng. Gió khe khẻ thổi lao xao, rì rào trên vòm lá. Một mùi hương thoang thoảng đang lan tỏa trong không gian vắng lặng. Trước mắt tôi bổng hiện ra một màu vàng rực rỡ. Dưới gốc cây Điệp già là những bông Điệp vàng đang rụng đầy trên mặt đất. Tôi ngước mắt nhìn lên. Cả một khoảng trời vàng rực, lung linh sắc nắng. Ơi! Cái mùa vàng gợi thương, gợi nhớ, đưa tôi trở về những kỉ niệm của ngày xưa. Không hiểu sao tôi lại rất yêu và thích hai tiếng ngày xưa đến thế. Nó như mở ra trước mắt tôi một khu vườn cổ tích với những hoàng tử khôi ngô, những nàng công chúa xinh đẹp, những ông bụt bà tiên giàu lòng bác ái. Và cũng trong một tiếng ngày xưa ấy tôi chợt bồi hồi nhớ đến một nàng tiên.
Nàng tiên đó không xuất hiện với xiêm y rực rỡ, với chiếc đũa thần mà lại đến bên tôi với viên phấn trắng, với chiếc áo dài bằng thiên thanh và một bông Điệp vàng được thêu trên ngực áo về phía bên tay trái.
* * *
Đó cũng chính là một mùa bông Điệp đang khoe sắc vàng tươi thắm. Tôi đang thấy cô Mai đang đứng trước hành lang lớp học. Dáng cô thẩn thờ với ánh mắt bâng khuâng nhìn lên hàng bông Điệp. Trong ánh mắt như chứa đựng một điều gì khắc khoải, đợi chờ, nhớ thương da diết. Từng bông điệp vàng lác đác rơi chao nghiêng theo làn gió nhẹ. Sân trường lấm tấm những xác hoa. Tôi tự hỏi lòng, sao cô Mai buồn vậy. Hình như cô có nỗi niềm riêng về những bông hoa Điệp. Hoa chỉ bình thường thôi mà. Tôi không sao hiểu được điều bí ẩn trong cô về những bông hoa Điệp ấy.
Hôm đó lớp có tiết thực hành môn Sinh học. Đó là bài: Có phải thực vật đều có hoa (lớp 6). Cô Mai dặn chúng tôi tập trung ở sân trường. Sau khi ổn định trật tự cô đưa chúng tôi đến gốc cây Điệp già và bảo chúng tôi ngồi xuống. Tôi nhìn thấy một thoáng xúc động nơi khóe mắt cô. Vai cô hơi run run khi nhìn lên những chùm bông Điệp. Sau đó cô nhìn chúng tôi và nói rất dịu dàng:
Thực vật có những đặc điểm chung, nhưng nếu quan sát kỹ các em sẽ nhận ra sự khác nhau giữa chúng các em ạ! Các em biết rồi đó thực vật được chia làm hai nhóm. Thực vật có hoa và thực vật không có hoa phải không các em. Bây giờ em nào cho cô và các bạn biết cơ thể thực vật có hoa gồm có mấy loại cơ quan. À! Cô xin mời em Trung.
- Dạ thưa cô! Cơ thể thực vật có hoa gồm hai loại cơ quan ạ! Đó là cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản ạ!
- Đúng không các em?
- Dạ thưa cô đúng rồi ạ! Chúng tôi đồng thanh đáp
- Một tràng pháo tay cho bạn Trung các em nhé!
- Tiếp theo là cơ quan sinh dưỡng gồm những phần nào, chức năng của nó ra sao? Cô mời Khánh.
- Dạ thưa cô! Cơ quan sinh dưỡng gồm có: Rễ thân và lá có chức năng nuôi dưỡng cây ạ!
- Còn cơ quan sinh sản. Cô xin mời em Tiên.
- Dạ thưa cô!... gồm có hoa, quả và hạt có chức năng sinh sản và duy trì nòi giống ạ!
- Tốt lắm! Các em đều ngoan và tích cực học tập. Cô rất vui các em ạ! Và các em thấy đấy! Có cây sống trong vòng một năm, có cây sống lâu năm. Chẳng hạn như là cây Điệp già này.
Rồi cô chỉ cho chúng tôi những chiếc rễ to chạy lan ngoằn ngoèo nổi hằn trên mặt đất. Thân cây có những đốm trắng, xanh mà cô nói là Địa y cuối năm các em sẽ được học. Bổng cô nghẹn ngào nói:
- Còn đây là hoa và quả của cây Điệp vàng nè các em …
Tất cả chúng tôi như chửng lại trước gịọng nói của cô. Và sau này tôi đã hiểu.
* * *
Vẫn cũng là một mùa bông Điệp của ba mươi mấy năm về trước. Dòng sông trước nhà vẫn lặng lẽ trôi xuôi. Những bông Điệp vàng như bừng sáng soi mình xuống nước. Một vài cánh hoa rơi lả tả đáp xuống mặt sông. Vài chú cá đớp mồi làm lao xao dòng nước.
- Ba ơi! Hái bông Điệp cho con chơi nhà chòi đi ba.
- Mai à! Để ba nghỉ đi con.
- Vậy má hái cho con đi má!
- Má phải chuẩn bị đồ cho ba. Mai ba con đi rồi con à!
Năm đó chiến tranh biên giới phía Tây Nam nổ ra.