CHƯƠNG II
Các
nguồn âm
có chung
đặc điểm gì?
Âm trầm,
âm bổng
khác nhau
ở chỗ nào?
Âm to,
âm nhỏ
khác nhau ở
chỗ nào?
Chống
ô nhiễm
tiếng ồn như
thế nào?
Âm
truyền
qua những
môi trường
nào?
NGUỒN ÂM
BÀI 10
BÀI 10 NGUỒN ÂM
I. Nhận biết nguồn âm:
C1: Tất cả chúng ta hãy cùng nhau giữ im lặng và lắng tai nghe. Em hãy nêu những âm mà em nghe được và tìm xem chúng được phát ra từ đâu ?
* Nhận xét: Vật phát ra âm gọi là nguồn âm
C2: Em hãy kể tên một số nguồn âm.
BÀI 10 NGUỒN ÂM
II. Các nguồn âm có chung đặc điểm gì ?
*Thí nghiệm 1:
Một bạn dùng hai tay căng một sợi dây cao su nhỏ. Dây đứng yên ở vị trí cân bằng. Một bạn khác dùng ngón tay bật sợi dây cao su đó (hình 10.1).
C3: Hãy quan sát dây cao su và lắng nghe, rồi mô tả điều mà em nhìn và nghe được.
Dây cao su rung động (chuyển động) và phát ra âm thanh.
*Thí nghiệm 2:
Sau khi gõ vào thành cốc thuỷ tinh mỏng ta nghe được âm (Hình 10.2).
C4: Vật nào phát ra âm ? Vật đó có rung động không ? Nhận biết điều đó bằng cách nào?
- Thành cốc thuỷ tinh phát ra âm và rung động.
- Đổ một ít nước vào cốc rồi gõ vào thành cốc ta thấy nước rung động. Hoặc gõ vào thành cốc sau đó treo con lắc sát thành cốc ta thấy con lắc rung động.
* Nhận xét: Sự rung động (chuyển động) qua lại vị trí cân bằng của dây cao su, thành cốc, mặt trống…gọi là dao động.
*Thí nghiệm 3:
Dùng búa cao su gõ nhẹ vào một nhánh âm thoa và lắng nghe âm do âm thoa phát ra (Hình 10.3)
C5: Âm thoa có dao động không? Hãy tìm cách kiểm tra xem khi phát ra âm thì âm thoa có dao động không?
Có, Dùng búa cao su gõ vào một nhánh âm thoa sau đó treo con lắc sát âm thoa ta thấy con lắc rung động (dao động)
Khi phát ra âm các vật đều……………….
dao động
III. Vận dụng:
C6: Em có thể làm cho một số vật như tờ giấy, lá chuối... phát ra âm được không ?
C7: Hãy tìm hiểu xem bộ phận nào dao động phát ra âm trong hai nhạc cụ mà em biết ?
C8: (hướng dẫn về nhà) Nếu em thổi vào miệng một lọ nhỏ, cột không khí trong lọ sẽ dao động phát ra âm. Hãy tìm cách kiểm tra xem có đúng khi đó cột khí dao động không ?
C9: (hướng dẫn về nhà) Hãy làm một nhạc cụ (đàn ống nghiệm).
CỦNG CỐ KIẾN THỨC
Câu 1: Khi ngồi xem ti vi, thì:
“Bộ phận nào ở ti vi phát ra âm”?

A.Từ núm điều chỉnh âm thanh của chiếc ti vi.
B. Người ở trong tivi.
C. Màng loa
D. Màn hình của tivi.
C
Câu 2: Trong bài hát nhạc rừng của Hoàng Việt, nhạc sĩ viết:
“Róc rách,róc rách
Nước luồn qua khóm trúc”
Âm thanh được phát ra từ:
A. Dòng nước dao động.
B. Lá cây dao động.
C. Dòng nước và khóm trúc.
D. Do lớp không khí ở trên mặt nước.
A
CỦNG CỐ KIẾN THỨC
CỦNG CỐ KIẾN THỨC
Câu 3: Một học sinh đang thổi sáo thì bộ phận nào sẽ dao động ?
Cột không khí trong ống sáo sẽ dao động phát ra âm.
CỦNG CỐ KIẾN THỨC
Câu 4:
Các nguồn âm
có chung đặc điểm gì ?
DAO ĐỘNG
1.- Đọc phần “Có thể em chưa biết”

2.- Hoàn chỉnh câu C9 SGK.

3.- Làm các bài tập trong SBT.

4.- Đọc trước bài 11 Độ to của âm.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ